This page was exported from İstanbul Üniversitesi [ http://iutest.istanbul.edu.tr ]
Export date: Tue Nov 21 12:03:52 2017 / +0000 GMT

İ.Ü. Macar Türkolog György Hazai’ye Fahri Doktora Ünvanı Verdi



İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Edebiyat Fakültesi yönetim kurulunun önerisiyle Macar Türkolog György Hazai’ye 4 Nisan 2013 tarihinde İÜ Rektörlüğü Senato Salonu”nda düzenlenen törenle fahri doktora unvanı verildi.

Tören saat 11.00’da İÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Özkan tarafından György Hazai’ye fahri doktora unvanı verilmesi gerekçesini açıklamasıyla başladı. Gerekçe de şu ifadeler yer aldı.

“George Hazai, 81 yıllık ömrünün altmış yıla yakınını hemen hemen altmış yılını diyelim tamamen Türk dili ve Türk edebiyatının araştırılmasına, incelenmesine ve öğretilmesine hasretmiş, 20’den fazla kitabı, 350’den fazla makalesi ve çeşitli araştırmaları olan değerli bir Türkologdur. Türkologların duayenidir. Biz de kendisine, Türk diline ve Türkolojiye yaptığı hizmetlerden dolayı böyle bir fahri doktora sanıyla ödüllendirilmesini rektörlüğümüze arz ettik. Rektörlüğümüzde bunu uygun buldu.”

Fahri doktora verilme gerekçesinin okunmasının ardından kürsüye çıkan İÜ Rektörü Prof Dr. Yunus Söylet konuşmasında, Macaristan ve Türkiye ilişkileri hakkında bilgi verdi. İÜ Rektörü Prof. Dr. Yunus Söylet konuşmasına şöyle devam etti:

“Türklerle Macarlar tarihin en erken dönemlerinden itibaren birbirleriyle iyi ilişkiler kurmuş ve birçok alanda birbirlerinden etkilenmiştir.  Her ikisi de Ural-Altay kökünden gelen kavimlerdir. Bu bağlar, bugün de iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal iş birliğinin geliştirilmesi için sağlam bir zemin teşkil etmiş ve iki ülkenin dillerinde ve kültürlerinde kalıcı izler bırakmıştır.

Macaristan 1922 yılında Türk halkının bağımsızlık zaferini ilk kutlayanlar arasında yer almıştır. Macar dostlarımız Atatürk’ün toprağa verildiği gün tüm kamu kurumları ve evlerine siyah bayrak asarak iki ülke arasındaki derin dostluğu ve saygıyı tüm dünyaya göstermişlerdir. Türk ve Macar halkları bugün ilişkilerini dostluk, işbirliği ve karşılıklı yarar temelinde geliştirmektedir. Umuyorum ki gelecek nesillere bırakmak istediğimiz miras da bu karşılıklı anlayış, hoşgörü ve dostluğun ışığında şekillenecektir.

İstanbul’dan Semerkand’a kadar seyahat ederek bu seyahatini Bir Sahte Dervişin Orta Asya’ya Seyahati Başlığı ile yayımlayan Macar Armin/Hermann Vamberi için Avrupa’da ilk Türkoloji kürsüsü 1871 yılında Budapeşte’de kurulmuştur. Vamberi bir çok doğu Türkçesi metnini incelemiş ve neşretmiş, Çağatayca Dil Araştırmaları adlı bugün bile kullanılan bir antolojiyi ortaya koymuştur.

Macar Türkolojisinin bilim zinciri bu gün iki değerli isimle temsil edilmektedir. Bunlardan birisi California Üniversitesi Türkoloji Profesörü Andras Bodrogligeti diğeri ise György Hazai’dir.

György Hazai Türkoloji formasyonunu almış ve genç yaşlarda ana dilinin haricinde öğrendiği Türkçe, Rusça, Almanca, Fransızca, İngilizce gibi dillerle bu dilde yazılan kaynakları kullanma imkanı bulmuştur.”

“Türkoloji sahasında birçok teşekkülün kurulmasında öncülük etmiş ve bu teşekküllerde görev almış olan Prof. Dr. György Hazai’nin Türkçeye ve bilime yaptığı katkılar için teşekkür ediyor, kendisini kutluyorum.”

İÜ Rektörü Prof. Dr. Yunus Söylet konuşmasını yaptıktan sonra György Hazai’ye “Fahri Doktora Diploması”nı takdim ederek “akademik kıyafet” giydirdi ve  “İstanbul Üniversitesi Rozeti”ni taktı.

György Hazai, konuşmasında ömrü boyunca yaptığı çalışmaların Türkoloji sahasında köprü kurmak olduğunu ifade etti. Hazai, konuşmasında şu noktalara değindi:

“Bu cübbeyi giydikten sonra bu üniversitenin üyeliğini kazanmış oluyorum. Bu benim için hakikaten büyük bir şeref. Türkoloji çalışmalarıma 60 yıl önce başladım. Türkoloji ile gerçekten ne kazandığımı 1957 senesinde öğrendim. Bu ilk defa Türkiye’ye gelişim ile oldu. Türkolojiyle ben ikinci bir vatan kazandım ve bu ülkenin vatandaşlarını hakikaten kardeş olarak görmeye başladım.60 yıl boyunca Türk meslektaşlarımla kardeşçe münasebette bulundum ve çok yararlı işbirlikleri kurdum.

O yıllar bizim için çok zor yıllardı. O zaman Türkiye’ye demir perde arkasında bulunan bir ülkeden geliyorduk ve bu yıllarda Türkiye’nin çeşitli bilimsel kurumlarının ve değerli meslektaşlarımızın yardımını gördük. Defalarca Türkiye’ye davet ettiler, kitap yolladılar, çalışmalarımı desteklediler.”

György Hazai Biyografisi

1800’lü yıllarda Macaristan da Türkolojinin temellerini atan Armin Vamberi’nin devam ettirdiği Türkoloji geleneğinin günümüzdeki temsilcilerinden biri olan Hazai, 30 Nisan 1932’de Budapeşte de doğdu. 1950’de yüksek öğrenime başladı. 1954’de Budapeşte Lorant Üniversitesi Sanat ve Beşeri Bilimler Fakültesi Türkoloji Bölümü’nden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından 1954-1955 yıllarında Bulgaristan’da Türk ağızlarını araştırdı. Nemetin yönetimi altında yapılan araştırma gezilerine katılan Hazai, 1956-1957 yıllarında Sofya Üniversitesi’nde misafir öğretim elemanı olarak Türkoloji dersleri verdi. Bu arada Türk dili üzerine doktorasını tamamlayıp Macaristan’a döndükten sonra Macar Bilimler Akademisi’nde araştırmacı kadrosuna girdi. 1963’de uzun yıllarını bilimsel araştırmalara vakfedeceği Berlin’e yerleşti. 1966’da Macar Bilimler Akademisi’nden doktor unvanını aldı. 1983’de bir kez daha memlekete dönüş yapan ünlü Türkolog, 8 sene boyunca Macar Bilimler Akademisi Basım Evi Müdürlüğü’nü yürüttü. 1992’de Kıbrıs Üniversitesi Türkoloji Bölüm Başkanı oldu. Türk dili ve tarihi heyecanını Kıbrıs’a taşıyan Hazai, 2000 yılında döndüğü Budapeşte’de Andras Üniversitesi’nin kurucu rektörü yeni bir göreve başladı. Bu görevini 3 yıl sürdürdü.

Hazai, uzun ve verimli akademik hayatında Türk dili ve tarihinin çeşitli konularına eğilen, derin araştırmalar kaleme almış olmasının yanında Osmanlı Türkçesinin temel eserleri sayılan birçok tarihi metni neşre hazırlayarak Osmanlı Türkçesinin incelenmesine rehberlik eden metodolojik çalışmalar yapmak suretiyle sahanın genç isimlerine araştırma yöntemlerinde rehberlik etti. Müsaade ederseniz biraz da eserlerinden bahsetmek istiyorum. Hazai’nin çalışma sahası oldukça geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. O bir taraftan Balkanlardaki Türk ağızlarını incelemiş, bir taraftan Kiril ve Latin harfleriyle yazılan Türkçe transkripsyon metinleri üzerinde çalışmıştır.

60 yılı bulan bilim hayatı boyunca 20’yi aşkın kitap yayımlamış, 300’e yaklaşan ilmi araştırma ve inceleme de bulunmuştur. Hazai, 10’u aşkın ilmi tanıtma ve tenkiti, Türk dili, tarihi, edebiyatı ve kültürü ile ilgili olarak çeşitli ansiklopedilerdeki makaleleri, Türk dili ve edebiyatından Macarca ve Almancaya ve Macarca’dan da Türkiye Türkçesine yaptığı çevirileriyle uluslararası Türkolojinin duayenlerinden biridir.

[nggallery id=444]

 

 


Post date: 2013-04-05 15:07:50
Post date GMT: 2013-04-05 12:07:50
Post modified date: 2013-04-11 09:14:57
Post modified date GMT: 2013-04-11 06:14:57

Export of Post and Page has been powered by [ Universal Post Manager ] plugin from www.ProfProjects.com